Liebenhain Rathay

Liebenhain
Barut

50° 33′ 15″ N   -   18° 25′ 32″ O

Gründung des Ortes


Nach Knie: 1835
auf gerodetem Waldboden des größtenteils eingeschlagenen himmelwitzer  Forstes entstanden.

1845: 28 Häuser,  jedes mit einem Land-Besitz von 24 Morgen (=*2.500 m²) oder 61.280 m²
          mit 121 Einwohnern (5 evang.). Selbstständige Gemeinde.
Verschiedene Größen für "Morgen" Kartenmeister

____________________________________________________________

Nach Felix Triest: 1832

 

 

Aktuell Bilder aus Liebenhain,  hier und hier und hier

Siehe auch Petersgrätz, Friedrichsgrätz

Liebenhain

1832 -   20 Einwohner (Kolonien) nach Felix Triest
1835 -   60 Einwohner
1840 - 121
1845 - 121 Einwohner, 5 evang. 28 Häuser, selbst. Gemeinde - nach "Knie", 1845, II. Auflage
1855 -  227 (?)
1865 - 121 Einwohner, 5 evang.(31 Kolonien) nach Felix Triest
1865 -   77 Kolonien (Schänker (Schegulla?) schon vorhanden)
1912 - 483 Einwohner
1915 - 483 Einwohner
1933 - 606 Einwohner
1938 - 688 Einwohner
1941 - 606 Einwohner

Petersgrätz

1933 - 1.481 Einwohner
1938 - 1.526 Einwohner

 


Nach Felix Triest, 1865


2. L i e b e n h a i n, 1,4 Meilen von der Kreisstadt an der Himmelwitz-Zandowitzer Straße, ist eine im Jahre 1832 auf königlichem Fortsgrunde durch den königlichen Forst-Inspektor Liebeneiner angelegte Colonie mit ursprünglich 20 Stellen. Der polnische Name ist WANUT. Jetzt sind hier 20 alte und 11 neue Coloniestellen; die alten umfassen je 24, die neuern 6-8 Morgen. Der Boden ist teils schwarzer, teils gelber Sand. An der Himmelwitzer und Petersgrätzer Grenze befinden sich Lehmgruben. Ein Schänker ist am Orte. Kirche und Schule sind in Himmelwitz

_________________________________________________________________________


Nach "Knie", 1845, II. Auflage


Liebenhain, Kol.-D., Reg. Oppeln, DLG Ratibor, Groß-Strehlitz, ND. zu D. 6/4 M., Post Krst. Königl. (Rent-Verwaltung Gr.-Strehlitz) Jurisdictionar Fiscus, civil. u. crim. L. u. St. G. Groß-Strehlitz. 28 H,. 121 E. (ev. 5); kath. K. zu Himmelwitz, die Kol. von 28 Possess, jede zu 24 Morgen, ist seit 10 Jahren auf gerodetem Waldboden des größtenteils eingeschlagenen Himmelwitzer Forstes entstanden u. jetzt selbständige Gemeinde unter eignem Scholzen.
 


Adressbuch von 1914/1915

Liebenhain.
Dorf, 483 Einwohner. Amtsger. Groß-Strehlitz, Landger. Oppeln.
Gemeindevorsteher: Giera
Gasthaus: Schegulla Alexander
Fleischer: Schegulla Alexander
Schmied: Stania J.
Schuhmacher: Kostan Konstantin
Spezereiwarenhandlung.: Schegulla Alexander, - Scherpe Otto
Steinbruchbes(itzer).: Garus Johann - Glück Paul

(Spezerein:  Gewürze, oder Apotheke, auch Lebensmittel)
 

Liebenhain, ist ein Dorf in Oberschlesien in der Gemeinde Himmelwitz im Kreis Groß-Strehlitz

Im ehemaligen Waldbesitz des Klosters Himmelwitz, das im Zuge der Säkularisation 1810 der preußische Staat übernommen hatte, wurde 1832 (?) vom königlichen Forstinspektor Libeneiner die Kolonie Liebenhain gegründet. Nach ihm erhielt der Ort seinen Namen, der erstmals als Libenhein erwähnt wurde. Der Ort hatte 1840 121 Einwohner und 1855 227  (?) Einwohner.

(Das erste Haus im Ort, wurde durch die Vorfahren der Familie Aniol gebaut, in die eine Schwester meiner Mutter (des Autors) eingeheiratet hatte.)
Gründung: genannt werden 1802 und 1832 als Gründungsjahre. Der Autor meint, daß 1802 besser trifft. Wie weiter unten (Auszug aus : SCHLESIEN EINE LANDESKUNDE) zu lesen ist, wurde neben der deutschen Kolonie Liebenhain, 1832 Patersgrätz gegründet. Daraus würde folgen, daß 1832 Liebenhain schon existiert hat. Nach "Knie" jedoch, ergibt sich als Gründungsjahr das Jahr 1835

Am 17.08.1893 wurde die Kolonie zur Gemeinde erhoben. 1933 wohnten in Liebenhain 606 Einwohner und 1939 688 Einwohner. Die mehrheitlich katholischen Bewohner waren und sind nach Himmelwitz eingepfarrt.

1945 kam der Ort vorläufig unter polnische Verwaltung und wurde in Barut umbenannt. 1950 kam der Ort zum Bezirk Oppeln. 1999 kam der Ort zum wiedergegründeten Powiat Strzelecki. Im November 2008 erhielt der Ort den zusätzlichen deutschen Ortsnamen Liebenhain.

Im Ort befindet sich eine kleine Kapelle der Heiligen Dreifaltigkeit.

Woiwodschaft: Oppeln    Verwaltungsbezirk
Landkreis: Groß Strehlitz
Gmina: Himmelwitz    (Verbands-) Gemeinde
Geographische Lage:  50° 33′ 15″ N,     18° 25′ 32″ O
Einwohner: 680
Postleitzahl: 47-133
Telefonvorwahl: (+48) 77
Kfz-Kennzeichen: OST

Wikipedia
_________________________________________________________

Auszug aus: schlesien_eine_landeskunde_2.djvu
Die fest an ihrer tschechischen Sprache haltende Kolonie Friedrichsgrätz unweit Malapane ist nur durch Handwerksarbeit, namentlich Schuhmacherei, in etwas bessere Lage gekommen.
Auch die Ackerbaukolonisation des 19. Jahrhunderts auf den entwaldeten Gründen des Klosters Himmelwitz, wo als Filiale von Friedrichsgrätz neben der deutschen Kolonie Liebenhain 1832 Petersgrätz entstand, und die Renardschen Ackerbaukolonien der Herrschaft Groß-Strehlitz (Böhme, Heine, Schroll, Karlsthal, Poppitz) hatten mit der Ungunst des Bodens schwer zu ringen. .......
Partsch, 1911
___________________________________________________

Aus dem Kartenmeister

German Name

Liebenhain

Polish  Name

Barut

Kreis/County

Gross Strehlitz

German Province

Schlesien

Today's Province

Oppeln - Opolskie

Location

East 18°25' North 50°33'

Google Map

Google Maps (Liebenhain)

Map Number

118

Location Description

This village/town is located 3.4 km and 77 degrees from Himmelwitz

Lutheran Parish

Petersgrätz 1905

Catholic Parish

Himmelwitz 1905

Standesamt/Civil Registry

Wierchlesch 1905

Gemeindelexikon/Town Index

VI-18-47

Population By Year/Einwohner

1895: 418
1905: 480
1939: 688
 

 

 

Liebenhain Lage



Diese Strecke hat meine schwer verwundete (Bauchschuss) Mutter, auf einem Pferdewagen zurücklegen müssen.
Zuerst von Liebenhain nach Zawadzki, dort im Krankenhaus abgewiesen (Deutsche behandeln wir nicht). Dann zurück nach Liebenhain und weiter nach Groß-Strehlitz, wo sie nach 4 Tagen verstorben ist. Die Ärzte in Zawadzki sind die Mörder.

Das Gasthaus Aniol in Liebenhain
Johann / Franz / Johann


Gasthaus Johann Aniol

Gasthaus- u. (Lebensmittelhandlung?) b. J. Aniol

___________________________________________________________________________________

Gaststätte Franz Aniol
Liebenhain O.-S. Krs. Groß-Strehlitz (Beliebter Ausflugsort)
Liebenhain O.-S. Krs. Groß-Strehlitz
Beliebter Ausflugsort
Gaststätte Franz Aniol                                                                          -                                 Saal
Ausschank -                                                                                                                 Gastzimmer
_____________________________________________________________________________________________

Heute, wieder
Gasthaus Johann Aniol

POD DĘBEM
"Gasthaus bei Eiche"
www.gospoda-pod-debem.pl

Gasthaus "Bei Eiche". Gastwirt Johann Aniol
Gasthaus "Bei Eiche". Gastwirt Johann Aniol

_________________________________________________________________________________

Bilder aus dem Ort

 

 

Liebenhain, Hubertus-See
Hubertus-See


Steineichbach + Schwiebener Wasser + Himmelwitzer Wasser (Niwa?)

Gemeinde Himmelwitz (Jemielnica)

Die Landgemeinde Himmelwitz umfasst ein Gebiet von 113,21 km² (6.600 Hektar von Wald bedeckt) mit rund 7.500 Einwohnern und gliedert sich in folgende Schulzenämter:

  • Liebenhain  (Barut) 

  • Bockhäuser  (Bokowe) (gehört heute zu Lasisk (Łaziska))

  • Centawa (Centawa, 1936–45 Haldenau)

  • Gajdowe (Gaidowe, Oberweiler) (gehört heute zu Jemielnica)

  • Gonschorowitz, 1936–45 Quellental (Gąsiorowice)

  • Himmelwitz (Jemielnica)

  • Lasisk, 1936–45 Läsen (Łaziska)

  • Petersgrätz (Piotrówka)

  • Wierchlesch, 1936–45 Hohenwalde (Wierchlesie)

Zum Forstmeister Liebeneiner
 

Ort Borkenwalde war entstanden, dem auch die Oberförsterei eingegliedert wurde. Sie behielt jedoch ihren Sonderstatus, lag übrigens auch weit ab vom dörflichen Siedlungsraum. Im Jahre 1930 wurde aus der Oberförsterei Borken ein Forstamt. Oberförster Negenborn wurde damals zum Forstmeister ernannt. Er hatte von 1906 an hier sein Amt als Oberförster versehen. Nur für kurze Zeit löste ihn Forstmeister Dombois ab, von dem in der Region wegen seiner hugenottischen Abstammung und seines Namens nur schlichtweg als dem  "Franzosen" gesprochen wurde. 1934 wurde Dombois nach Königsberg versetzt.
Dritter und leider zugleich letzter der Borker Forstmeister wurde
Liebeneiner. Im ersten Jahr seiner Amtszeit brannte das Forsthaus, ein ansehnlicher Fachwerkbau, ab. Am 18. Januar 1935 bei 18 Grad Kälte stand plötzlich das Gebäude in Flammen und konnte wegen der damals mangelnden Technik der dörflichen Feuerwehr nicht gerettet werden. Die Reste des alten Gebäudes wurden abgerissen. Es wurde völlig neu gebaut. Das neu entstandene Forstamt Borken glich mehr einem Stadthaus als einem in Einsamkeit gelegenen Forstamt. Auch die Inneneinrichtung war für damalige Verhältnisse hoch modern. Im Haus gab es eine Telefon-Anlage, eine Zentralheizung mit Heizkörpern in allen Zimmern, sogar „elektrisches Licht"! Über der Eingangstür waren die Abwurfstangen eines Sechzehnenders montiert. Die Stangen des kapitalen Hirsches waren im Revier der Försterei Orlowen gefunden worden.

(Liebeneiner Bekämpfung von Waldbränden, Moorbränden, Heidebränden,
Lehrschriften für den Feuerwehrmann
. Ersch.: 1968
Liebeneiner, Ehrenfried Waldbrand- Berichte Ersch. 1981
(Eigene Anmerkung:
Es  kann nicht der Liebeneiner sein, der 1802 Liebenhain gegründet hat. Andererseits waren alle Liebeneiner, bis in unsere Zeit, Förster.)

Hundert Jahre schlesischer Agrargeschichte vom Hubertusburger Frieden bis zum Abschluss der Bauernbefreiung

Verfasser/in:

Johannes Ziekursch

Verleger:

Aalen Scientia-Verlag 1978

Serien:

Darstellungen und Quellen zur schlesischen Geschichte, Bd. 20

Edition/Format:

Buch : Deutsch : Neudr. d. 2. Aufl. Breslau 1927

 

Polnisch
Liebenhain
– wieś w Schlesien położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Jemielnica.

Wioska założona w 1832 roku przez królewskiego inspektora leśnego Liebeneiner. Stąd wzieła sie nazwa wioski, od nazwiska jej założyciela. W 1945 roku wioska przejeła polską nazwę Barut i być może ma to coś wspólnego z domniemanym leśniczym Bajrutem.(??????? Blödsinn)

Większość mieszkańców Barutu posługuje się dzisiaj gwarą śląską. Na terenie miejscowości funkcjonuje OSP oraz filia biblioteki gminnej. Do miejsc godnych uwagi należą: okoliczne lasy, łąki, zjawiska krasowe w ciągu Swibskiego Potoku, Hubertus z polaną upamiętniającą „Śląski Katyń”, kaplica w centrum wsi, budynek dawnej szkoły.

_______________________________________________________________________________

Liebenhain

Wioska Liebenhain (Barut) istnieje od r. 1802 (??). Obecnie zamieszkuje ją sześciuset czterdziestu jeden obywateli. Zasłynęła w ostatnich latach odnalezieniem wokolicy stawu Hubertus miejsca kaźni polskich patriotów. Po wojnie żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie wracali do swych domów. Po drodze wielu aresztowano. Niektórzy zamykani byli w więzieniu, które mieściło się w zamku oddalonym od Barutu o kilometr. Obok zamku była stajnia. Prawdopodobnie zaprowadzono tam aresztantów, po czym stajnię wysadzono z ludźmi w powietrze. Mieszkańcy wiedzieli o tym, lecz w obawie o życie, nikomu tego nie opowiedziano. Po pewnym czasie w prokuraturze w Gliwicach zajęto się tą sprawą. Na miejscu stajni postawiono krzyż z napisem "Gdziekolwiek polegliśmy, polegliśmy za ojczyznę, a nie mieliśmy w niej nawet symbolicznego grobu". Krzyż ten stoi po dziś dzień w Barucie. Zamek istnieje nadal. Pełni on rolę sanatorium dla chorych na nerwicę.

 

"Śląski Katyń" - Schlesisches Katyn
Jagd-Schloss (-Haus) Hubertus

Leider nur Polnisch.
Über das Kriegsverbrechen bei Schloß Hubertus. ca. 200 Ermordete Polen in 1946.

OPERACJA "LAWINA" - UBecka zbrodnia bez precedensu - część 2

Likwidacja
Przebieg transportów oraz bezpośrednie okoliczności zabójstwa członków zgrupowania "Bartka" nadal pozostają nieznane. Pewny jest jedynie fakt, że na Śląsku Opolskim doszło do zamordowania, według szacunkowych danych, co najmniej stu osób. Dotychczasowe ustalenia wskazują na dwa domniemane miejsca masowych mordów żołnierzy "Bartka", znajdujące się na Opolszczyźnie: okolice tzw. zameczku Hubertus, położonego między miejscowościami Dąbrówka i Barut (obecnie na granicy powiatów gliwickiego i strzeleckiego) oraz okolice Łambinowic (obecnie powiat nyski). Nie można wykluczyć, że tych miejsc było więcej.

W pobliżu zameczku Hubertus, okoliczni mieszkańcy zauważyli nadjeżdżające w nocy 25 na 26 września auta, a rano ogromny wybuch. Słychać było strzały i krzyki, ale teren był otoczony przez kilka dni. Gdy obstawa wyjechała, odnajdywali w tym miejscu strzępy ciał. Gajowym był tu znajomy „Bartka” z okolic Bielska i to on go zawiadomił o zdarzeniu. Henryk Flame przyjechał do Hubertusa po amnestii w 1947 roku. Jak relacjonowała jego kochanka, która mu towarzyszyła, „Bartek” poszedł z gajowym w głąb lasu i nie było go kilkadziesiąt minut. Gdy wrócił, był wstrząśnięty i słowa nie powiedział.

Za w pełni wiarygodne informacje nie mogą uchodzić zeznania jednego z funkcjonariuszy UB Jana Fryderyka Zielińskiego, w 1946 r. referenta PUBP w Cieszynie, który miał być bezpośrednim, aczkolwiek - jak sam zeznał - biernym obserwatorem eksterminacji żołnierzy, dokonanej rzekomo przez grupę UB i kilkudziesięciu Rosjan. Nieznany jest żaden dokument władz bezpieczeństwa, opisujący faktyczny przebieg akcji.
Z zeznań przez niego złożonych wynika, że był świadkiem egzekucji około 69 członków NSZ ze zgrupowania „Bartka”, których przywieziono z terenów Podbeskidzia dwoma samochodami Ministerstwa Górnictwa w okolice Łambinowic (woj. opolskie), w pobliże znajdującego się tam wówczas poniemieckiego lotniska wojskowego. Przywiezionych ludzi "Bartka" umieszczono w bliżej nieustalonym budynku (określanym przez świadka jako budynek z nieotynkowanej cegły) na terenie posiadłości ziemskiej. Przed przyjazdem samochodów lekarz z Polikliniki na etacie UB wstrzykiwał do butelek z wódką środek odurzający. Następnie tak przygotowany alkohol podano przywiezionym członkom NSZ, po czym następnego dnia rano do budynku, w którym oni spali wrzucono granaty ogłuszające. Następnie ogłuszonych członków NSZ rozbierano, prowadzono nad wykopany wcześniej dół i tam strzałem w tył głowy pozbawiano życia.
W dalszej kolejności do dołów ze zwłokami zastrzelonych wrzucono tabliczki identyfikacyjne żołnierzy radzieckich i polskich w ilości odpowiadającej ilości ciał. Egzekucji mieli dokonywać Rosjanie, a będący na miejscu funkcjonariusze UB stanowili jedynie obstawę terenu. Ponadto z treści zeznań J. Zielińskiego wynika, iż z opowiadań kolegów dowiedział się, że następna grupa żołnierzy NSZ ze zgrupowania "Bartka" została zamordowana w ten sposób, iż umieszczono ich w uprzednio zaminowanym baraku, który wysadzono w powietrze.

Z wszystkich transportów prawdopodobnie ocalał zaledwie jeden członek zgrupowania. Według jego relacji uczestnicy wyjazdu na punkcie przeładunkowym umieszczeni zostali w jakimś budynku (myśliwskim zameczku lub poniemieckiej szkole) w pobliżu lasu nad jeziorem. Atak nastąpił w nocy, po kolacji suto zakrapianej alkoholem. Do pomieszczeń najpierw wrzucono granaty, następnie wywiązała się strzelanina, podczas której dobito rannych. W ten sposób mógł być wymordowany jeden z trzech transportów.

Istnieją również znaczne rozbieżności dotyczące miejsc i dat wyjazdów. Nie było jednego, głównego punktu koncentracji zgrupowania, a załadunek sprzętu i ludzi odbywał się w różnych miejscach. Cała akcja, która trwała prawdopodobnie od 5 do 25 września 1946 r., przeprowadzona została więc z opóźnieniem i odbiegała od założeń „Planu likwidacji »B «”. Liczba osób wyjeżdżających w poszczególnych transportach różniła się od planowanej. Problemy natury organizacyjnej dotyczyły przede wszystkim załadunku ludzi. Podczas całej akcji kilkanaście osób niejako „przy okazji” zostało zatrzymanych i postawionych przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Katowicach, który wydał następnie w ich sprawach kilka wyroków śmierci, wykonanych w grudniu 1946 r.


Wiosna 1946 r. Henryk Flame „Bartek” (pierwszy od prawej) wraz ze swoimi żołnierzami (od lewej: Gustaw Matuszny, ps. „Orzeł Biały”, Wiktor Gruszczyk, ps. „Groźny”, Stanisław Włoch, ps. „Lis”).

Doszło również prawdopodobnie do kilku przypadków "pojedynczych" morderstw na żołnierzach "Bartka", jak i na nim samym. W marcu 1947 roku kpt. Flamme „Bartek” ujawnia się w ramach kolejnej amnestii wraz z częścią swoich żołnierzy. W dniu 1 grudnia 1947 roku ginie od skrytobójczej kuli milicyjnej w restauracji w Zabrzegu koło Czechowic-Dziedzic.


Zwłoki kpt. "Bartka" skrytobójczo zastrzelonego przez milicjanta w barze w Zabrzegu.

Odpowiedzialni
Wobec braku źródeł nie można ciągle jednoznacznie ustalić faktycznych celów przedstawionej prowokacji zorganizowanej przez władze bezpieczeństwa. Bez odpowiedzi pozostaje pytanie, czy od samego początku brano pod uwagę likwidację zgrupowania polegającą na zbiorowym zabójstwie, czy też organizatorzy i wykonawcy jako likwidację rozumieli ujęcie i osądzenie wszystkich członków zgrupowania, licząc się z ewentualnymi ofiarami śmiertelnymi.
Bezpośrednio wiąże się z tym zasadnicze pytanie, kto wydał rozkaz zamordowania żołnierzy. Czy było to z góry zaplanowane działanie, czy też decyzję podjęto już w trakcie akcji? Kto był bezpośrednim sprawcą masowego zabójstwa? Wendrowski, kluczowa osoba w całej operacji, na prawdopodobnych sprawców odpowiedzialnych za rozkaz zabicia żołnierzy "Bartka" wskazywał swych przełożonych - wiceministra Romana Romkowskiego oraz kierownika Wydziału III Departamentu III MBP mjr. Władysława Śliwę, a szefostwo WUBP w Katowicach (w tym szczególnie zastępcę szefa WUBP kpt. Marka Finka) odpowiedzialnych za wykonanie akcji.
Przy rozpatrywaniu odpowiedzialności kierownictwa WUBP warto wspomnieć o dokonanej przy współudziale Wendrowskiego na początku sierpnia 1946 r. likwidacji grupki ośmiu "spalonych" żołnierzy z Rzeszowszczyzny. Podając się za "kpt. Lawinę z Centrali" funkcjonariusz UB polecił im dokonanie przerzutu na ziemie zachodnie. Za stronę organizacyjną tej akcji odpowiadał WUBP w Katowicach, choć Wendrowski również zajmował się stroną techniczną działań, m.in. przygotowaniem samochodów do transportu. W tym przypadku nie dokonano fizycznej likwidacji całej grupy (zastrzelono "tylko" stawiających opór), lecz "jedynie" aresztowań w majątku WUBP koło Nysy, z ofiarami śmiertelnymi niejako "przy okazji". W ten sam sposób, bez fizycznej eksterminacji ludzi - jeśli wierzyć późniejszym zeznaniom Wendrowskiego - miała przebiegać likwidacja zgrupowania "Bartka".
Warto zwrócić uwagę, że w czasie stosunkowo niewielkiej akcji przerzutu żołnierzy z Rzeszowszczyzny Wendrowski zajmował się także bezpośrednio organizowaniem i stroną techniczną transportu. Mało wiarygodne wydają się więc jego zeznania, że w trakcie operacji ze zgrupowaniem "Bartka" "nie został - jak zeznawał - poinformowany o miejscu, terminie i sposobie likwidacji", tym bardziej że jego wyjaśnienia składane w latach dziewięćdziesiątych nie potwierdzają się w konfrontacji ze źródłami z roku 1946.

Nie ulega wątpliwości, że w przebieg gry operacyjnej bezpośrednio zaangażowany był wiceminister Romkowski, który wydawał dyspozycje w sprawach pośrednio związanych z samą likwidacją zgrupowania. Charakterystyczny jest fakt, że w kwestii odpowiedzialności za przeprowadzoną akcję Wendrowski nie wskazał na płk. Józefa Czaplickiego, ówczesnego dyrektora Departamentu III MBP, który - jak wiadomo - polecił mu nawiązanie kontaktu ze zgrupowaniem "Bartka". Wendrowski niejednokrotnie kontaktował się z Czaplickim latem 1946 r. podczas pobytów w Warszawie, studiując m.in. schematy organizacyjne struktur podziemnych. Z drugiej jednak strony znane do tej pory źródła nie upoważniają do postawienia tezy, że Wendrowski czy też Czaplicki byli bezpośrednio odpowiedzialni za masowe zabójstwo żołnierzy "Bartka".
Niewykluczona jest wersja, że decyzja o ich zamordowaniu, mogła zostać podjęta w ostatniej chwili i była sprzeczna z przygotowanym wcześniej „Planem likwidacji »B «”. Kto ją podjął - nadal nie wiadomo.

Na Opolszczyźnie wytypowano trzy miejsca, gdzie mogą znajdować się zbiorowe mogiły żołnierzy ze zgrupowania „Bartka”. Prokurator IPN-u Przemysław Piątek zamierza sięgnąć do teledetekcji oraz fotogrametrii, by odczytać zdjęcia lotnicze tego terenu i zrekonstruować jego wcześniejszy układ. Potem wykorzysta georadar do zbadania gruntu. Dwie mogiły mogą się znajdować na terenie dawnego folwarku niemieckiego.

Prokurator Piątek prowadzi trzy śledztwa w tej zagadkowej sprawie. Jedno dotyczy wymordowania żołnierzy „Bartka”, drugie – przestępstw śledczych, którymi objęto pozostałych na Podbeskidziu partyzantów, a trzecie – podżegania i pomagania przy zabójstwie Henryka Flame, który zastrzelony został przez milicjanta 1 grudnia 1947 roku w restauracji w Zabrzegu. Sprawcę sąd uznał za niepoczytalnego i umieści w szpitalu psychiatrycznym. Stamtąd wkrótce wyszedł i pracował w milicji na Opolszczyźnie. Podobno wpadł pod pociąg w Czechowicach-Dziedzicach i podobno nie był to przypadek.

Na liście pokrzywdzonych jest na razie 30 żołnierzy ze zgrupowania „Bartka”. On sam mówił, że stracił 90 ludzi, którzy gdzieś przepadli. Czy ktoś odpowie za tę śmierć? Wendrowski nie żyje, podobnie jak agent UB Czesław Krupowies, który też wszedł w struktury podziemia. Prokurator Piątek próbuje dotrzeć do pracowników represyjnego Wojskowego Sądu Rejonowego w Katowicach, który wydawał wyroki w sprawach politycznych i m.in. umorzył sprawę zabójcy „Bartka”. Jego zdaniem zabójca bezprawnie uniknął odpowiedzialności karnej.
Historycy i prokuratorzy katowickiego IPN-u są coraz bliżej prawdy.

Opracowano na podstawie:
Tomasz Kurpierz – Likwidacja zgrupowania Narodowych Sił Zbrojnych Henryka Flamego „Bartka” w 1946 roku – próba rekonstrukcji działań aparatu bezpieczeństwa. [w:] "Pamięć i Sprawiedliwość", BEP IPN 1(5)/2004
____________________________________________________

Czy Barut stanie się „Śląskim Katyniem?”

Agnieszka Sadowska

W Barucie na Śląsku rozpoczęły się poszukiwania szczątków niemal dwustu żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych zamordowanych przez UB. Sprawa dotyczy wydarzeń powojennych. Żołnierze Narodowych Sił Zbrojnych walczyli zarówno z hitlerowcami, jak i z Sowietami. Po wojnie byli więc bezwzględnie zwalczani przez system komunistyczny. W 1946 r. do dowódcy podbeskidzkiego oddziału – Henryka Flame „Bartka” dotarł fikcyjny rozkaz o przeniesieniu oddziału w okolice Baraniej Góry. Podczas transportu żołnierze zostali brutalnie zamordowani. Zwabieni na nocleg do budynku w okolicy polany „Hubertus”, zostali spaleni żywcem. Ci, którzy przeżyli, byli dobijani. Dowódca oddziału „Bartek” ocalał wprawdzie z bestialskiego mordu, ostrzeżony przez jedynego żołnierza, któremu udało się uciec, został jednak zastrzelony rok później przez funkcjonariusza MO.
Jego oddział liczył 400 świetnie uzbrojonych żołnierzy, prężnie działających na Śląsku Cieszyńskim i z powodzeniem walczących z komunistami. Pomimo działania w ukryciu imponowali odwagą. Mieszkańcy Wisły pamiętają, jak 3 maja 1946 r. oddział zdobył uzdrowisko, sterroryzował przedstawicieli władzy ludowej i urządził imponującą, dwugodzinną defiladę. Po tym wydarzeniu Henryk Flame zyskał przydomek „Króla Podbeskidzia” i jest tam wspominany do dziś.
Polacy sądzili, że konspiracja zacznie rosnąć w siłę. Niestety, komuniści wyraźnie wykazywali przewagę. Całą nadzieję pokładano więc w armii Andersa. Wielu zdecydowało się na wyruszenie na Zachód. Był wśród nich oddział „Bartka”. Nie przypuszczali, że spotka ich tak okrutny los. Sądzili, że szybko uda im się opuścić ojczyznę, którą wkrótce wyzwolą. Pamięć o nich jednak przetrwała. W wolnej Polsce na polanie „Hubertus” usypano kurhan, nad którym wznosi się krzyż. W ostatnią sobotę września jest tam odprawiana Msza św. i odbywa się Apel Poległych.
Śledztwo w tej sprawie prowadzi katowicka prokuratura. We wskazanym miejscu znaleziono do tej pory drobne przedmioty metalowe – łuski, sprzączki, guziki wojskowe. Ziemia jest jednak wzruszona i wysokozmineralizowana, co wskazywałoby na obecność szczątków ludzkich. Dzięki użyciu świdrów geologicznych można przeprowadzić dokładniejsze badania. Jeśli archeolodzy natrafią na szczątki, prokuratura rozpocznie starania o ekshumację. Czekamy na wyniki badań.

 

Quelle: Oberschlesische Bibliographie - 1680-1935

http://www.schlesien-ahnenforschung.de/Literatur/Siedlungsgeschichte.html


Besiedlungs-, Verfassungs- und Verwaltungsgeschichte des Breslauers Bistumslandes.
In: Prager Studien a. d. Gebiete der Geschichtswissenschaft, H. 18
Autor: Josef Pfitzner
Sudetendeutscher Verlag, Reichenberg i. B., 1926

Die Besiedlung der Sudetenländer unter besonderer Berücksichtigung des ehemaligen Fürstentums Neisse
50 Jahre Sudetengebirgsverein
Autor: Georg Weisse
Seite 72-76

Die deutsche Besiedlung des Neissegaues vor 700 Jahren
Aus: Heimatkalender des Kreis Falkenberg, Jahrgang 9, Seite 49-53
Autor: P. Patricius Herzog

Die kolonisatorische Tätigkeit des Klosters Leubus im 13. Jahrhundert im Kreise Neustadt / OS
Aus: Neustädter Zeitung vom 26.1.1921
Autor: Theophil Konietzny

Die Zisterzienser von Leubus als Siedler im Kreise Neustadt / OS
Aus: Neustädter Beitr., 3. Heimatkunde vom 13.1.1924
Autor: Theophil Konietzny

Über die Kolonisation im Kreise Oppeln
In: Oppelner Heimatblatt, Jahrgang 2, 1926/27, Nummer 15
Autor: G. Seidel

Die Besiedlung im Kreise Oppeln
In: Oppelner Heimatblatt, Jahrgang 7, 1931, Nummer 7

Der Gang der Besiedlung im Kreise Oppeln in Verbindung mit d. Wandkt. ?Die Besiedlung des Kreises Oppeln
Unter Mitwirkung von Walter Krause
Oppeln: Der Oberschlesier, 1932
149 Seiten und mehrere Karten = Schriftenreihe der Vereinigung für Oberschlesische Heimatkunde, Nummer 1
Dazu eine Karte: Die Besiedlung des Kreises Oppeln
In: Der Oberschlesier, 1931
(Besprechung: ?Der Oberschlesier, Jahrgang 13, 1931, Seite 696-697, von Josef Gottschalk. Vergleiche auch ?Der Oberschlesier, Jahrgang 14, 1932,
Seite 48
Autor: Friedrich Stumpe

Deutsche Arbeit, deutsches Gut und Blut im Oppelner Lande
Zur Siedlungskarte von Friedrich Stumpe und Walter Krause
In: Oppelner Heimatblatt, Jahrgang 6, 1930/31, Nummer 12, Seite 4

Die Ottmachauer Rodeländer
Heimatblatt des Neisse-Gaues, Jahrgang 7, 1931, Seite 70-72
Autor: Klemens Lorenz

Piltsch, ein Beitrag zur Siedlungsgeschichte der Leobschützer Landschaft
Oppeln: Der Oberschlesier, 1935, 24 Seiten.
Schriftenreihe für oberschlesische Heimatkunde, 14
Auor: Ernst Bednara

Das deutsche Tarnau 1293
Ein Bespiel, wie die Kolonisation zu deutschem Recht im Oppelner Herzogslande einsetzte.
In: Oppelner Heimatkalender, 1935, Seite 72-74
Autor: Franz Weno

Die Kolonie Tempelhof
Die Bodenzuteilung an die ersten Siedler
In: Oppelner Heimatblatt, Jahrgang 7, 1931, Nummer 2
Autor: J. Ochlat

Tost im deutschen Siedlungswerk des Mittelalters
In. Der Oberschlesier, Jahrgang 16, 1934, Seite 405-407
Autor: Horst Oscar Swientek

Die Ansiedlungen Friedrich des Großen im nördliche Oberschlesien
In: Grenzgau Ostland, Jahrgang 4, 1927, Seite 108-110
Autor: Robert Kurpiun

Ziele und Erfolge der ländlichen Siedlung in Oberschlesien seit Friedrich dem Großen bis zur Gegenwart
Vi, 108 Seiten
Kattowitz: Kramer, 1930
Berlin, Staatswissenschaftliche Dissertation von 1930
Autor: Johannes Urbanczyk

Friderizianische Siedlungen rechts der Oder bis 1800 auf Grund der Aufnahmen von Hammer und von Massenbach
3 Karten:
1.Kreuzburg
2. Oppeln
3.Pleß
Autor : Herbert Schlenger
Hirt, Breslau, 1933

Friderizianische Siedlungen
Anlass und Grundlage für lokale Erforschung des 18. Jahrhunderts
In: Der Oberschlesier, Jahrgang 16, 1934, Seite 41-43
Autor: Friedrich Stumpe

Grundsätze der Siedlungspolitik und Siedlungsmethode Friedrich des Großen
In: Schriften zur Förderung der inneren Kolonisation, Heft 52
Autor: Gotthard Arndt
Deutsche Landbuchhandlung, Berlin, 1934, 74 Seiten

Oberschlesische Dorfsiedlungen zur Zeit Friedrich des Großen
In: Der Oberschlesier, Jahrgang 17, 1935, Seite 561-568
Autor: Hans Joachim Hemigk

Friderizianische Siedlungen in Schlesien
In: Jahrbuch für den deutschen Osten, 1934, Seite 97-105
Autor: H.W.A. Krimmling

Oberschlesische Kolonisten
In: Der Oberschlesier, Jahrgang 17, 1935, Seite 561-568
Autor: Fritz Winkler

Beitrag zur Geschichte der Kolonisation in Oberschlesien während der Regierung Friedrich II.
In: Zeitschrift für Kulturgeschichte, N. F. IV., 1875, Seite 534-569
(Hussiten-Kolonie Friedrichsgrätz)

Die Kolonien Friedrich des Großen im Kreise Oppeln
In. Oberschlesien, Jahrgang 15, 1916/17, Seite 267-274 und 318-323
Autor: Max Dworski

Das Siedlungswerk Friedrich des Großen im nördlichen Teile des Kreises Oppeln
In: Der Oberschlesier, Jahrgang 7, 1925, Seite 32-37 , 102-107 und 231-240
Autor: Friedrich Stumpe

Der Aufbau der friderizianischen Siedlungen im Kreise Oppeln
In: Oppelner Heimatblatt-Kalender, Jahrgang 1934, Seite 72-81
Autor: Johannes Reichel

Deutsche Siedler kommen in den Oppelner Wald
In: Oppelner Heimatkalender, 1935, Seite 84-89
Autor: Friedrich Stumpe
(Besiedlung Friedrich des Großen)

Zur friderizianischen Kolonisation in unserem Kreise
In: Aus dem Beuthener Lande, Jahrgang 3, 1926, Seite 82
Autor: Alfons Perlick

Das Siedlungswerk Friedrich des Großen im Kreise Kreuzburg / OS
In: Heimatkalender, des Kreis Kreuzburg, 1930, Seite 68-73
Autor: G. Lukoschik

Ein Siedlungsversuch im Jahre 1789  Der Hahnacker in der Feldmark Altenwalde.
In: Heimatblatt des Neissegaues, Jahrgang 6, 1930, Numemr5, Seite 43-45
Autor: R. Teicher

Gründung der böhmischen Kolonien in Schlesien durch Friedrich des Großen und die Geschichte von Petersgrätz im Kreis Groß Strehlitz
In: Oberschleischer Heimatkalender, 1931, Seite 79-81
Autor: Karliczek

Siedlungen unter Friedrich des Großen im Leobschützer Lande
In: Leschwitzer Tischkerier-Kalender, Jahrgang 6, Seite 65-66
Autor: E. Purschke

Die Koloniegründungen Friedrich des Großen im Ratiborer Lande
In: Der Oberschlesier, Jahrgang 15, 1933, Seite 515-520
Autor: Georg Hyckel